Dạng toán 1: Xét sự biến thiên của hàm số
Phương pháp giải:
- Tìm miền xác định của hàm số .
- Tìm đạo hàm và xét dấu đạo hàm.
- Nếu
với mọi (
tại điểm thuộc
)thì hàm số
đồng biến trên khoảng
.
- Nếu
với mọi (
tại điểm thuộc
)thì hàm số
nghịch biến trên khoảng
.
Ví dụ 1: Tìm các giá trị của tham số để hàm số
đồng biến trên
Hướng dẫn giải:
- Tập xác định
- Đạo hàm
- Hàm số đồng biến trên
,
Vậy với thì hàm số đã cho đồng biến trên
.
Ví dụ 2:Tìm m để hàm số luôn nghịch biến trên tập xác định.
Hướng dẫn giải:
- Tập xác định
- Đạo hàm
Hàm số luôn nghịch biến khi và chỉ khi ,
,
.
Kết luận: Giá trị của m phải thỏa mãn yêu cầu bài toán là : .
Bài tập rèn luyện:
1. Tìm để hàm số
luôn đồng bến trên tập xác định của hàm số .
2. Tìm để hàm số
đồng biến trên từng khoảng xác định của nó.
3. Tìm để hàm số
nghịch biến trên tập xác định.
Dạng toán 2: Hàm số đồng biến , nghịch biến trên một khoảng
Phương pháp giải:
- Vẫn dùng các định lí nhận biết tính tăng giảm của hàm số trên một khoảng
- Bài toán thưeờng dẫn đến một bài toán về tam thức bậc hai
- Học sinhn cần lưư ý việc so sánh 1 số
với hai nghiệm của
+
+
+
Ví dụ: Cho hàm số
a) Chứng minh rằng hàm số không thể luôn đồng biến .
b) Định để hàm số đồng biến với
Hướng dẫn giải:
a) Tập xác định
Đạo hàm:
=
,
Điều này cho thấy phương trình có hai nghiệm phân biệt , suy ra đạo hàm đổi dấu 2 lần . Vậy hàm số không thể luôn luôn đồng biến được.
b) Định để hàm số đồng biến với
Hàm số đồng biến với ,
Nhưng nếu (
) là 2 nghiệm của
thì bảng xét dấu của
là ( Học sinh tự lập)
Từ bảng xét dấu: ,
….
Vậy hàm số đồng biến với nếu và chỉ nếu
Bài tập rèn luyện:
1. Cho hàm số
a) Định để hàm số đồng biến trong khoảng
b) Định để hàm số đồng biến trong các khoảng
,
.
2. Tìm để hàm số
đồng biến trong khoảng
.
